Jak liczyć punkty w tenisie? Gemy, sety i tie-break w prostych słowach

Punktacja w tenisie wydaje się zagadkowa: dlaczego po 15 jest 30, a potem nagle 40? Co to jest „równowaga” i kiedy gra się tie-break? Spokojnie – zasady są logiczne i da się je opanować w kilka minut. Poniżej wyjaśniamy je krok po kroku, a na końcu możesz wszystko sprawdzić na interaktywnym liczniku wyniku.

Struktura meczu: punkt, gem, set, mecz

Wynik w tenisie ma trzy poziomy. Najmniejszą jednostką jest punkt – zdobywasz go, gdy rywal nie odbierze piłki albo popełni błąd. Punkty składają się na gema, w którym serwuje jeden zawodnik. Gemy składają się na seta, a sety na cały mecz.

Punkty w gemie: 0, 15, 30, 40

Każdy gem zaczyna się od stanu 0:0. Kolejne punkty to 15, 30 i 40, a czwarty wygrany punkt daje gema – pod warunkiem, że masz co najmniej dwa punkty przewagi. Wynik zawsze podaje się z perspektywy serwującego: „30:15” oznacza, że serwujący ma 30, a odbierający 15.

Równowaga i przewaga

Gdy obaj gracze mają po 40 punktów, mamy równowagę (ang. deuce). Od tej chwili, żeby wygrać gema, trzeba zdobyć dwa punkty z rzędu. Pierwszy wygrany punkt daje przewagę (AD). Jeśli zawodnik z przewagą wygra kolejny punkt – zdobywa gema. Jeśli przegra – wracamy do równowagi.

W wielu ligach amatorskich, żeby skrócić mecze, gra się bez przewag (no-ad): przy 40:40 rozgrywa się jeden decydujący punkt, a odbierający wybiera, na którą stronę kortu ma serwować przeciwnik.

Set: 6 gemów z przewagą dwóch

Set wygrywa zawodnik, który pierwszy zdobędzie 6 gemów, mając co najmniej dwa gemy przewagi – na przykład 6:3 albo 6:4. Przy stanie 6:5 gra się dalej: 7:5 kończy seta. Jeśli jednak dojdzie do stanu 6:6, o secie decyduje tie-break, a set kończy się wynikiem 7:6.

Tie-break krok po kroku

• Punkty liczy się zwyczajnie: 1, 2, 3…
• Wygrywa ten, kto pierwszy zdobędzie 7 punktów z przewagą dwóch (np. 7:5 albo 9:7).
• Pierwszy punkt serwuje zawodnik, na którego wypadała kolej. Potem serwis zmienia się co dwa punkty.
• Zmiana stron kortu następuje po każdych 6 punktach.
• Zawodnik, który zaczynał tie-break, odbiera w pierwszym gemie następnego seta.

Super tie-break

W amatorskich ligach i w deblu bardzo popularny jest super tie-break rozgrywany zamiast trzeciego seta. Działa jak zwykły tie-break, ale gra się do 10 punktów z przewagą dwóch. Dzięki temu mecz trwa przewidywalnie i rzadko przekracza półtorej godziny.

Mecz: ile setów?

Mecze amatorskie i większość zawodowych turniejów kobiet i mężczyzn (poza Wielkim Szlemem mężczyzn) rozgrywa się do dwóch wygranych setów (best of 3). Panowie w Wielkim Szlemie grają do trzech wygranych setów (best of 5). W szybkich turniejach amatorskich spotyka się też mecze do jednego seta albo krótkie sety do 4 gemów.

Wypróbuj: interaktywny licznik wyniku

Klikaj, kto zdobył punkt, i obserwuj, jak zmienia się wynik – licznik pokaże równowagę, przewagę, gemy, sety i tie-break. Mecz trwa do dwóch wygranych setów.

Najczęstsze pytania

Czy piłka na linii jest dobra?

Tak. Piłka, która dotknie linii choćby fragmentem, jest dobra – linie należą do pola gry.

Co to jest let?

Let to powtórzenie serwisu: gdy serwowana piłka dotknie siatki i mimo to wpadnie w prawidłowe pole serwisowe, serwujący powtarza ten serwis bez straty próby.

Kto serwuje pierwszy?

O tym decyduje losowanie (np. rzut monetą lub zakręcenie rakietą). Zwycięzca losowania wybiera, czy chce serwować, odbierać, czy wybrać stronę kortu.

Podsumowanie

Zapamiętaj trzy liczby: 4 punkty (z przewagą dwóch) dają gema, 6 gemów (z przewagą dwóch) daje seta, a 2 sety wygrywają mecz amatorski. Przy 40:40 i 6:6 zaczyna się gra na przewagi – w gemie przez równowagę, w secie przez tie-break.